poniedziałek, 15 września 2014

Warto przeczytać: Drew Gilipin Faust "This Republic of Suffering."


Książka która chciałbym polecić ma już parę ładnych lat (pierwsze wydanie w 2008 roku) i kiedy ukazała się w Stanach Zjednoczonych była sporym wydarzeniem. Jej autorka, Drew Gilipin Faust, mierzy się w niej z problematyka śmierci. Ktoś powie, co to za wydarzenie, przecież wojna to śmierć. Ta praca jednak zadaje pytania i poszukuje odpowiedzi jak ludzie tamtego czasu patrzyli na śmierć. Tą która mogła ich dotknąć, którą mieli zadać. Jak radzono sobie z żałobą, tą prywatną, osobistą, ale też całego podzielonego narodu. Musimy pamiętać że w krótkiej historii Stanów Zjednoczonych ten konflikt był najbardziej krwawy, takim pozostał po dzień dzisiejszy. Przeszło 600 tysięcy ofiar. To opłakujące ich  rodziny, często poszukujące grobów czy jakichkolwiek informacji o ostatnich chwilach swych ukochanych synów, braci, mężów. To wreszcie morze żałoby i smutku, owa tytułowa "republika cierpienia". Korzystając z bogatej bazy źródłowej autorka stara się pokazać jak żołnierze radzili sobie z możliwością śmierci, jak często godzili się z losem opierając się na swej silnej wierze. Jak starali się pogodzić przykazania "Nie zabijaj" z obowiązkami żołnierza. Jak wielu nie potrafiło tego pogodzić. Znajdowane na polach bitew karabiny, zapchane niemal po wylot lufy ładunkami są nie tylko dowodem na pogubienie się żołnierzy w bitewnym zamęcie, ale także tego że wielu nie potrafiło zabić bliźniego. Nawet wroga. Autorka zabiera nas na pobojowiska i do lazaretów, towarzyszymy grabarzom w ich posłudze i widzimy jakie problemy za sobą ona niosła. Identyfikacja zabitych, kwestie sanitarne, oznaczenie mogił, sprawy rasowe (tak właśnie tak). Makabrycznie brzmią opowieści o szajkach przedsiębiorców pogrzebowych "porywających" ciała poległych, balsamujących je i wymuszających na rodzinach pieniądze za ich oddanie. Towarzyszymy bliskim poległych w kolejnych etapach żałoby. Autorka bada kwestie powstawania cmentarzy wojskowych, podejścia państwa do tego zagadnienia. Policzenia ilu ludzi zabiła ta wojna. Naprawdę warto sięgnąć po tą książkę, szczególnie cenną myślę dla rekonstruktorów. By nie tylko wyglądać jak sprzed 150 laty, ale trochę zrozumieć i poczuć tamtych ludzi i może nieco z tego przenieś na zachowanie w czasie pokazów, biwaków czy bitew. Jeszcze na koniec mały cytat z książki:
"Staramy się nadać naszym śmiercią jakiś sens, tam gdzie nie wiemy czy on w ogóle istnieje Pokolenie wojny domowej doświadczyło poczucia strachu  jaki i nam towarzyszy-że śmierć jest jedynym końcem. Żyjemy starając się rozwikłać tą zagadkę, którą ofiary wojny domowej i ocaleni z niej, już dawno rozwikłali."

środa, 10 września 2014

New Hope Church 1864 - Valdikov 4-7.09.2014



W pierwszy weekend września, na południu Moraw, koło miejscowości Valdikov odbyła się rekonstrukcja starć pod New Hope Church 1864.
Relacja z imprezy już się ukazała na naszej stronie internetowej. Zapraszamy.

LINK DO ARTYKUŁU

http://csaregiment.pl/pl/imprezy/2014/144-new-hope-church-1864-valdikov-4-7092014.html




środa, 3 września 2014

Słowniczek: Gabions - kosze szańcowe


Kosze szańcowe, zwane również z włoska gabionami (wł. gabbione - duża klatka), to cylindry, plecione z giętkich witek, najczęściej wierzbowych. Gabiony wypełnione ziemią, to bardzo ważny element polowych fortyfikacji z czasów Wojny Secesyjnej.

Jak podaje książka "Fortyfikacja Polowa" Kazimierza Biesiekierskiego z roku 1922:
Dla plecenia koszy szańcowych wyznacza się partje po 2-ch ludzi, zaopatrzonych w nóż do faszyny, młotek drewniany, sznurek długości 0.25 m. (promień kosza), obcęgi i nożyce do cięcia drutu.
Na początku roboty zakreśla się na ziemi koło o promieniu 0,25 m. i wbija się na obwodzie jego w równych odległościach 7 kołków. Każdy z robotników bierze duże witki, zakłada je grubszemi końcami do wewnątrz za kołek i oplata w ten sposób, by dwie sąsiednie witki wzajemnie obejmowały każdy kołek, przy­czem między kołkami przeplata się jedną witkę dokoła drugiej.
Wszelkie wystające na zewnątrz końce należy obciąć, wy­stające na wewnątrz można zostawić. O ile witka się kończy, okręca się jej cienki koniec dokoła grubszego nowej witki. Dwóch ludzi może wypleść 1 kosz w przeciągu 45 min.



Na poniższej ilustracji widzimy jankeskich żołnierzy robiących kosze pod Petersburgiem w 1864 roku

Dwa kolejne zbliżenia pokazują żołnierzy z ukończonymi koszami szańcowymi:


Kolejne zbliżenie pokazuje dwóch żołnierzy transportujących kosze na miejsce przeznaczenia gdzie zostaną napełnione ziemią:

Liczne zdjęcia z Wojny Secesyjnej pokazują jak imponujące potrafiły być fortyfikacje polowe wzniesione przy użyciu koszy szańcowych.


Kosze szańcowe bardzo dobrze chroniły żołnierzy przed pociskami karabinowymi i odłamkami pocisków artyleryjskich.

Również i dzisiaj używa gabionów, tyle że plecionych z metalowej siatki, gdyż dają lepsze zabezpieczenie niż worki z piaskiem.


sobota, 30 sierpnia 2014

piątek, 29 sierpnia 2014

Cywilne koszule z czasów Wojny Secesyjnej

Przedstawiamy szkic Jasona Richa z Georgia Volunteer poszerzony o nasze obserwacje, dotyczący cywilnych koszul z czasów Wojny Secesyjnej.


W czasie Wojny Secesyjnej nastąpił przełom w używanych fasonach koszul. Panie w domach szyły swoim mężczyznom koszule, wg wzorów przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Jednak w latach 50-tych przyszła zmiana w konstrukcji koszul.


Nadeszła ona z Francji i dlatego nowe wzory koszul nazywano "French Pattern".
Dużą rolę we wprowadzeniu nowinek miało upowszechnienie się w latach 60-tych zarówno maszyny do szycia jak i papierowych wykrojów [co pozwoliło na szybsze i sprawniejsze wykonywanie bardziej precyzyjnych detali]
Wiele można na ten temat napisać ale skupmy się na pewnych generalnych zaleceniach dla tych, którzy chcą nosić poprawne epokowe koszule.



Koszule w XVIII i XIX wieku były traktowane jako bielizna i nie służyły do eksponowania w miejscach publicznych. Przy pracach fizycznych można było pracować w koszuli, jednak kiedy się wracało w miejsce publiczne, należało założyć przynajmniej kamizelkę.



Koszule szyte w domowych pieleszach byłe wytwarzane wg wzoru zwanego "Square Cut Pattern". Ten model miał kilka wariacji - od koszuli zapinanej na jeden guzik pod szyją, do koszuli z plisą zapinaną na kilka guzików. W każdym razie wzór był podobny. Wykrój składał się z prostokątów i kwadratów. Jedyne dopasowanie było przy szyi i przy mankietach na których były zebrane rękawy.





Wczesne koszule były robione z bielonego lnu. Pamiętajmy, że len bielony metodami domowymi ma kolor od jasnoszarego do ecru, a śnieżno biały len to wynik chemicznego bielenia chlorem. Tak więc jeśli chcemy szyć lnianą koszulę, należy szukać szarego lnu.


Używano również bawełny. Naturalny kolor bawełny to biały, więc biała bawełniana koszula jest poprawna historycznie, jednak wiadomo, że w polu trudno o utrzymanie tak pięknego koloru bielizny 





W latach 60-tych pojawiają się wzorzyste materiały na koszule - paski, kratki itp.

Korpus koszuli typu "Square Cut Pattern" tworzył obszerny prostokąt sięgający uda. Ramiona posiadały wzmocnienia. Prostokątne rękawy przyszyte i zebrane przy ramionach. Mankiety szerokie na około 3 cale. Podczas noszenia kurtki czy marynarki, mankiet powinien być widoczny. Guziki i dziurki były umieszczane blisko krawędzi mankietu.
Przy koszulach zapinanych na plisę, używano zazwyczaj nie więcej niż 4-5 guzików. Przeważnie kołnierzyk był wywijany, tak żeby można było nosić muchę lub krawat.







"French Pattern" wprowadził znaczne innowacje. Korpus był bardziej dopasowany. Zwężał się w talii i rozszerzał na dole. Rękawy również były bardziej dopasowane. Zniknęły wstawki pod rękawem w pobliżu pachy i na szwie barkowym. Mankiety się zwężyły do niecałych 2 cali, a kołnierz często posiadał samą stójkę - nie był wywijany. Materiały używane posiadały przeważnie wzory, kraty itp.


W tym czasie nastąpiło też przejście z szycia ręcznego do maszynowo-ręcznego i całkowicie maszynowego. Dotyczyło to również domowo wyrabianych koszul. Maszyny do szycia upowszechniły się w latach 60-tych, jednak jak każda nowinka były początkowo drogie i nie każdy mógł sobie na nie pozwolić. Wiele z domowo szytych koszul były całkowicie szyte ręcznie.



Niezależnie od wzoru były też podobieństwa. Materiał jakiego używano to len i bawełna. Jednolite kolory i kratki były najczęściej w kolorach ziemi. Paisley i drukowane wzory również były używane, jednak były inne niż te modne dzisiaj. Wewnętrzne szwy były płaskie lub tak wykańczane żeby się nie pruły. DZiurki na guziki byly obszywane ręcznie. Guziki do koszul nie były większe niż 1/2 cala. Najczęściej używano guzików z białego szkła, twardej gumy (firma Goodyear słynęła w tych czasach z produkcji guzików), macicy perłowej, drewna. Czasami używano również metalowych. Guzików kościanych nie używano w koszulach, a jedynie w kalesonach.



Poniżej wzornik z francuskimi materiałami z lat 60-tych. Jak widać, w przypadku tkanin,  różne cuda już się robiło, ale co do bielizny chyba nie ma co szaleć.


Zdjęcia panów w koszulach:





Wykrój koszuli ze strony victoriana.com


Zdjęcia oryginalnej koszuli z czasów Wojny Secesyjnej:




Zdjęcia koszuli roboczej z połowy XIX wieku:





Koszula rozpinana do samego dołu:


wtorek, 29 lipca 2014

Giżyn 2014 - pierwsze wrażenia

Giżyn, niewielka miejscowość w powiecie myśliborskim w zachodniej części Pomorza … na pewno? Przynajmniej raz w roku staje się ona najbardziej południową na amerykańskim Południu, wsią, a to za sprawą ściągających tu z całej Europy zastępów wojaków obu stron konfliktu Wojny Secesyjnej. Mieszkańcem Giżyna był bohater Południa płk. Heros von Borcke ze sztabu kawalerii generała J.E.B. Stuarta, do końca jego życia nad pałacem rodowym powiewała flaga Konfederacji, do dziś spoczywa on w rodzinnym grobowcu w parku giżyńskim nieopodal stadionu sportowego.


Dla mnie 250 – kilometrowa podróż na „Południe" zakończyła się w Giżynie, ale … drugim, oddalonym od właściwego o ponad 30 kilometrów ;) Na szczęście nie powód to do wstydu, podobno zdarza się to często przyjezdnym :) Stąd kiedy wreszcie mój dyliżans zajechał przed remizę OSP, aktualnie ozdobioną dumnie powiewającą battleflag z krzyżem południa, trafiłem w sam środek potyczki pomiędzy Szarymi, a Niebieskimi. Całemu zdarzeniu bacznie przyglądali się mieszkańcy i całkiem poważnie rozważali udanie się do domów po różne …. „sprzęty” bo „przecież Nasi nie mogą przegrać”. Tak, tak drodzy czytelnicy „nasi” to było o żołnierzach Konfederacji, jak nie poczuć się tu natychmiast jak w domu?!


Siłą rzeczy nie zdążyłem przyłożyć się do „nasi nie mogą przegrać”, ale okazało się, że to rozgrzewka i oba oddziały w znakomitej komitywie odmaszerowały na miejsce postoju – pole gościnnego Sołtysa i Komendanta Straży Pożarnej, w jednej niezwykle sympatycznej osobie – czyli Pana Jana.

Wieczór upłynął na oczywistych w tej sytuacji rozmowach o starych karabinach, nadobnych białogłowach i tym podobnych, frapujących żołnierzy, tematach. Jako, że towarzystwo było międzynarodowe, język czeski, szwedzki, mieszał się z niemieckim, polskim, oczywiście, wszyscy mniej lub bardziej udatnie „władali” językiem naszych protoplastów. Wszyscy musieli się poznać, przywitać, odnowić znajomości, huk roboty, gdzie tu czas na sen?

Sobotni poranek zaczął się skoro świt … no dobrze przesadzam ;) , ale wcześnie bo program napięty był.
0 10.00 rekonstruktorzy i nasi Gospodarze udali się pod mauzoleum by oddać hołd bohaterowi. Oddziały prezentowały broń, przemówił przedstawiciel Stowarzyszenia Synów konfederacji z USA, obecny był także sam Heros von Borcke … dżentelmen z Virginii, który od lat odtwarza tę niezwykle barwną sylwetkę. Wieniec od konfederatów, sygnał na trąbce dzielnego trębacza – nowojorskiego ochotnika i oczywiście salwa honorowa.


Pierwsze starcia odbyły się w okolicznym lesie, adrenalina pulsowała w żyłach, spalony proch niczym najlepsze perfumy wypełniał nasze nozdrza, dowódcy mieli oczy dookoła głów by w porę wypatrzeć wroga. Jednym słowem duzi chłopcy spędzają przedpołudnie :)


Preludium przed walną bitwą wprawiło wszystkich w doskonałe nastroje poparte zawartością kuchni polowej z posiłkiem od naszej wspaniałej ludności miejscowej. Wbrew popularnemu powiedzeniu po jedzeniu nikt nie zapadł w sen tylko trwało ostatnie sprawdzenie oporządzenia, przeliczanie ładunków, a podoficerowie wychodzili ze skóry by umilić wojsku ostatnie chwile przed bitwą.


Aura tej soboty jak w całym kraju solidnie się postarała, słońce stało w zenicie, przypiekało zgodnie z prawidłami sztuki, toteż woda w manierkach szybko znikała. Doskonała pomocą służyli młodzi chłopcy, którzy z ogromnym zaangażowaniem pomagali w pracach obozowych, kwatermistrzowskich, logistyce. Jak już napisałem, jak nie kochać Giżynian za ich zaangażowanie.


O 16.00 po … nie, nie po ogniu artylerii, ale ciekawym wstępie słownym sierżanta Claytona, odziały zajęły pozycję na palcu boju, przygotowanym od strony bhp przez załogi straży ogniowej. Tyralierzy podnieśli wrogom ciśnienie tak by przypadkiem nie postanowili pójść na zimne piwo, miast stawać dzielnie i bitwa potoczyła się swoim rytmem.


Salwy z obu stron, ścielący się polegli, nadawali rytm inscenizacji bitwy pod Glendale z roku 1862. Czułem w szeregu obecność towarzyszy, których tak samo parzyła lufa rozgrzewającego się z każdym strzałem muszkietu, tak samo przeżywaliśmy dramatyzm. Rannych bardzo wspierał płk. Von Borcke, odprowadzając na punkt opatrunkowy lub dopingujący do powrotu do szeregu. Widać było, że dla Amerykanina to coś więcej niż tylko rekonstrukcja. Nie chcę przez to powiedzieć, że my polscy rekonstruktorzy traktujemy to wyłącznie w kategorii zabawy, ale z racji odległości w czasie i przestrzeni emocje z pewnością, są nieco innego rodzaju. Bitwa zgodnie z historią pozostała nierozstrzygnięta, chociaż ostatecznie oceniona została na korzyść Północy.


Ja byłem w Giżynie po raz pierwszy, ale prawdę mówili weterani, że atmosfera miejsca, ludzie są niepowtarzalne. W imprezie wzięło znacznie więcej osób niż przed rokiem, liczebność niebieskich zastępów imponowała, po stronie Południa wystąpiły dwie grupy polskie, dwie czeskie i koledzy ze Szwecji. Żuaw z Niemiec przyznał, że to najlepsza impreza w jakiej brał udział w tym roku, więc jest nadzieja, że dobra fama przyciągnie w roku następnym jeszcze więcej ludzi.


Apetyty Giżynian w tym względzie są w każdym razie duże. Gotowi są na jeszcze większy wysiłek by okazać tradycyjną polską - południową gościnność :)

Wcale nie było łatwo powrócić w wiek XXI :( Składam w tym miejscu wszystkim uczestnikom najszczersze podziękowania.

Prv. Toublanc „Ricardo” Michelet 14 LA Volunteers